การประยุกต์ใช้ e-Learning ในการจัดการเรียนรู้
ความหมายของ e-Learning
"การเรียนรู้แบบออนไลน์ หรือ e-learning เป็นการศึกษาเรียนรู้ผ่านเครือข่ายคอมพิวเตอร์อินเตอร์เน็ต (Internet) หรืออินทราเน็ต (Intranet) เป็นการเรียนรู้ด้วยตัวเอง ผู้เรียนจะได้เรียนตามความสามารถและความสนใจของตน โดยเนื้อหาของบทเรียนซึ่งประกอบด้วย ข้อความ รูปภาพ เสียง วิดีโอและมัลติมีเดียอื่นๆ จะถูกส่งไปยังผู้เรียนผ่าน Web Browser โดยผู้เรียน ผู้สอน และเพื่อนร่วมชั้นเรียนทุกคน สามารถติดต่อ ปรึกษา แลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกันได้เช่นเดียวกับการเรียนในชั้นเรียนปกติ โดยอาศัยเครื่องมือการติดต่อสื่อสารที่ทันสมัย (e-mail, web-board, chat) จึงเป็นการเรียนสำหรับทุกคน เรียนได้ทุกเวลา และทุกสถานที่"
ดร.สุรสิทธิ์ วรรณไกรโรจน์ ผู้อำนวยการโครงการการเรียนรู้แบบออนไลน์แห่ง สวทช. (http://www.thai2learn.com)
ประโยชน์ของ e-Learning
ยืดหยุ่นในการปรับเปลี่ยนเนื้อหา และสะดวกในการเรียน
ง่ายต่อการเข้าถึงข้อมูล ทั้งผู้เรียนและผู้สอน
ง่ายต่อการปรับปรุงข้อมูลให้ทันสมัย
องค์ประกอบพื้นฐาน e-Learning
1. CMS : Course Management System (การจัดการหลักสูตร)
2. LMS : Learning Management System (การจัดการการเรียนรู้)
3. VC : Virtual Classroom (ห้องเรียนเสมือน)
ลักษณะการเรียนการสอน e-Learning
1. ไม่จำกัดด้านเวลา สถานที่ ผู้เรียนเรียนด้วยตนเอง ตามเวลาที่สะดวก ผู้สอนควบคุมให้เป็นไปตามแผนการสอน (เนื้อหา สื่อ กิจกรรม) และให้คำปรึกษา แนะนำ และประเมินผล
2. รวบรวมแหล่งความรู้ เช่น เนื้อหา สื่อที่ผู้สอนผลิต สื่อเสริมหรือเว็บความรู้อื่นๆ ซึ่งผู้เรียนสามารถเลือกศึกษาเพื่อเสริมความรู้ ความเข้าใจได้
3. การทำกิจกรรมการเรียนรู้ โดยศึกษา ค้นคว้า คิดไตร่ตรองด้วยตนเองร่วมกับการมีปฏิสัมพันธ์กับผู้สอนและเพื่อนร่วมชั้นเรียน เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจและบรรลุวัตถุประสงค์การเรียนได้
4. การประเมินผลการเรียน ด้วยวิธีการที่หลากหลาย เช่น การตรวจสอบผลงาน การทำแบบทดสอบออนไลน์ การร่วมถาม ตอบ หรือแสดงความคิดเห็นในกระดานสนทนาหรือการรายงานใน Blog เป็นต้น
Learning Management System: LMS
LMS เป็นระบบเพื่อการบริหารจัดการการเรียนการสอนผ่านระบบอินเตอร์เน็ต ที่อำนวยความสะดวกให้แก่ผู้สอน ผู้เรียน และผู้ดูแลระบบ ผู้สอนสามารถนำเนื้อหาและสื่อการสอนขึ้นเว็บไซด์รายวิชาได้โดยสะดวก ผู้เรียนสามารถเข้าถึงเนื้อหา กิจกรรมต่าง ๆ ผ่านทางเว็บไซต์ ผู้สอนและผู้เรียนติดต่อสื่อสารกันได้ผ่านทางเครื่องมือการสื่อสารที่ระบบจัดไว้ให้ นอกจากนั้นแล้วยังมีองค์ประกอบที่สำคัญคือการเก็บบันทึกข้อมูลกิจกรรมการเรียนรู้ของผู้เรียนไว้บนระบบ เพื่อผู้สอนสามารถนำไปวิเคราะห์เพื่อติดตามและประเมินผลการเรียนการสอนในรายวิชานั้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
องค์ประกอบที่สำคัญของระบบ LMS มี 3 ระบบ คือ
1. ระบบจัดการหลักสูตร เป็นส่วนของการจัดการเกี่ยวกับระบบการเรียนการสอน ซึ่งเป็นหน้าที่ของครูผู้สอนที่จะเป็นผู้จัดทำ ระบบจัดการหลักสูตรถือเป็นหัวใจสำคัญของ e-Learning ประกอบด้วยระบบย่อย 2 ระบบ คือ
1.1 ระบบจัดการบทเรียน เป็นระบบการจัดทำบทเรียนโดยการศึกษา วิเคราะห์เนื้อหาจากหลักสูตรแล้วกำหนดจุดประสงค์การเรียนรู้ ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ จัดทำสื่อ จัดหาแหล่งข้อมูล แหล่งเรียนรู้ที่สำคัญและจำเป็น รวมถึงการตกแต่งหน้า WebPages ให้จูงใจในการเรียน
1.2 ระบบการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ เป็นระบบการจัดทำแบบฝึกหัด แบบทดสอบสำหรับผู้เรียน เพื่อฝึกทักษะ ความสามารถในการคิด รวมถึงเป็นการประเมินพัฒนาการในการเรียนรู้ของผู้เรียน ผู้เรียนจะทราบผลการทดสอบทันทีหลังจากสอบเสร็จ หรืออาจมีการเฉลยคำตอบ หรือวิธีการอื่นๆ แล้วแต่การออกแบบระบบของผู้สอน
2. ระบบส่งเสริมการเรียนรู้ เป็นระบบช่วยเหลือในการจัดทำบทเรียนของครูผู้สอน และช่วยในการเรียนรู้ของผู้เรียน ประกอบด้วยโปรแกรมจัดทำบทเรียน ที่ครูผู้สอนสามารถบรรจุข้อมูล เนื้อหา คำสั่งกิจกรรม และข้อมูลอื่นๆ ลงในระบบได้โดยง่าย รวมถึงการใส่ภาพประกอบ ภาพเคลื่อนไหว วิดีโอ หรือไฟล์ข้อมูลต่างๆ ซึ่งผู้เรียนก็สามารถสร้างเนื้อหาตามที่ครูผู้สอนกำหนดกิจกรรมไว้ได้ด้วยวิธีการเดียวกันกับครูผู้สอน
นอกจากนี้ ระบบส่งเสริมการเรียนรู้ยังมีระบบการติดต่อสื่อสารระหว่างผู้สอนกับผู้เรียนได้แก่ กระดานข่าว (Web board) กระดานสนทนา (Chat) จดหมายอิเล็กทรอนิกส์ (e-mail)
3. ระบบจัดการข้อมูล เป็นระบบจัดการด้านฐานข้อมูล ซึ่งจะเก็บรวบรวมข้อมูลต่าง ๆ ของครู
ผู้สอน ข้อมูลของผู้เรียน สถิติต่าง ๆ เช่น สถิติการเข้ามาเรียน วันที่ เวลา ระยะเวลา ข้อมูลส่วนตัว รหัสผ่าน สถิติการทำแบบฝึกหัด แบบทดสอบ คะแนนที่ได้ ฯลฯ
โปรแกรม LMS
สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในหลายวงการ เช่น ในสถาบันการศึกษาทุกระดับ หน่วยงานภาครัฐ เอกชน เพื่อส่งเสริม และสร้างทางเลือกในการจัดการเรียนรู้ การพัฒนาบุคลากร ปัจจุบันมีการพัฒนา LMS หลายระบบทั้งที่เป็นโปรแกรมลิขสิทธิ์ เช่น Xedu และโปรแกรมระบบเปิด (Open Source) เช่น Moodle ATutor Learnsquare
|